Inloggen
Abonneren
Contact
Schooltandarts 2.0
De schooltandarts komt terug! Nou ja, waarschijnlijk. Minister Carola Schouten van Armoedebeleid vindt het een goed idee om alle basisschoolkinderen door de schooltandarts te laten controleren, en, als ze geen eigen tandarts hebben, te laten behandelen. Ondanks dat mondzorg tot 18 jaar geheel wordt vergoed door de zorgverzekeraar, gaat een op de vijf kinderen nooit naar de tandarts.
De schooltandarts – alleen het woord al bezorgt me rillingen. Net als vrijwel iedereen van mijn leeftijd of ouder heb ik er akelige herinneringen aan. Als de gevreesde GGD-bus het schoolplein opreed, golfde er een siddering door de lokalen. In de lange, koude gang zaten we bleek van angst te wachten, tot de assistente ons meenam. De kinderen jutten elkaar zo op met gruwelverhalen over eerdere bezoeken dat je als een veroordeelde, met een geknakt hoofd, de gang naar de martelkamer maakte. Daar moest je op een krukje wachten, naast het slachtoffer in de behandelstoel, dat niet zelden krijste, en daarna met een bloedende mond de bus uit wankelde. Dat kinderen werden getroost of bemoedigd, herinner ik me niet. Wel kregen we na afloop een snoepje.
Ik hoefde na enkele jaren alleen nog naar de bus voor controle, want wij hadden een ‘eigen’ tandarts, naar wie we, als we gaatjes hadden, werden doorverwezen. Mijn moeder vond dat de schooltandarts te snel tot trekken overging. Het verschil zorgde voor een nare sociale tweedeling in de klas: alleen kinderen van armere ouders waren veroordeeld tot de beul in de bus. En ja, die trok regelmatig een kies, want veel behandeltijd per patiëntje was er niet. Onze eigen tandarts was trouwens óók een slager, die zonder verdoving zijn trage boor het martelwerk liet doen.
Ondanks de nare herinnering vind ik de schooltandarts voor iedereen een goed idee. Iedere leerkracht kent ze: kinderen met een gehavend, brokkelig gebit, soms zelfs al het melkgebit. Dat is hartverscheurend. Slechte kindergebitten leiden tot veel latere ellende, zoals een hogere kans op hart- en vaatziekten en beroertes. Maar dat niet alleen. Mensen met een slecht gebit schamen zich vaak en hebben weinig zelfvertrouwen.
Het is geen individueel, maar een sociaaleconomisch probleem. Een op de twaalf kinderen in Nederland groeit op in armoede; dat zijn er schrikbarend veel. Het is goed dat we nu – eindelijk – een aparte minister voor dit terrein hebben; zij wil dat dit aantal in 2025 is gehalveerd.
Juist mensen met weinig geld vermijden de tandarts. Daardoor komen ook hun kinderen er nooit, hoewel de zorg voor hen gratis is. Hoe langer je een gebit verwaarloost, des te hoger de kosten. Wie een gezond kindergebit heeft en goed leert poetsen, heeft later minder ingrijpende nodig.
De schooltandarts 2.0 is geen beul. Als boren of trekken toch nodig is, zullen de kinderen worden gerustgesteld en verdoofd. Ik mag hopen dat er wel iets wordt gevonden op de tweedeling onder kinderen bij het al of niet doorverwijzen naar de eigen tandarts. Ook stigmatisering richt, net als een tandartstrauma of een verwaarloosd kindergebit, langdurige schade aan.
