Profile

HJK draait om de wereld van het jonge kind

Columns
28/08/2020
Leestijd 2-3 minuten
Geschreven door Aleid Truijens

Kinderarmoede

Je gelooft het bijna niet, die cijfers. Afgelopen najaar, vóór de corona-uitbraak, meldde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) hoe het ervoor stond met kinderen en armoede in Nederland. Van de kinderen tot 12 jaar groeit 9 procent op in armoede. Dat is één op de elf.

Save the children

Onvoorstelbaar toch, in een superrijk land, met een bloeiende economie? Het percentage vertelt ook dat kinderen in ons land armer zijn dan volwassenen; van hen leeft volgens het SCP 5,7 procent in armoede. En dat terwijl we onze kinderen ‘het allerbeste’ gunnen.

Stel het je eens voor. Zonder ontbijt naar school, niet elke avond warm eten. Nooit met vakantie, of een dagje naar de Efteling. Geen cadeautje met Sinterklaas. Niemand op je verjaardagspartijtje, niet op een sportclub. Altijd afdankertjes dragen die uit de mode zijn. Dat is hartverscheurend. En omdat kinderen keihard kunnen zijn, is het ook hét recept voor sociale uitsluiting. Je ziet er niet uit, je hoort er niet bij.

Kinderarmoede heeft allerlei oorzaken. Te hoge woonlasten voor de ouders, of hoge schulden, of alimentatie die niet wordt betaald. Het gevolg is altijd dat een gezin niet genoeg geld overhoudt om van te leven. Soms is het de overheid die haar burgers klemzet. Veel mensen kunnen de weg niet vinden in de bureaucratische jungle waarin ze terechtkomen als ze toeslagen aanvragen. De overheid zou deze mensen moeten helpen, maar in plaats daarvan worden er incassobureaus op hen afgestuurd, wat de armoede groter maakt.

De coronapandemie heeft de verschillen tussen arm en rijk, kansrijk en kansarm, alleen maar vergroot. Je zou denken dat zo’n stompzinnig virus niet discrimineert, maar dat doet het op een geniepige manier wel. Juist mensen die dicht op elkaar wonen, of minder gezond zijn of overgewicht hebben – wat vaak samengaat met armoede –, zijn wereldwijd geraakt door het virus. Vooral mensen met tijdelijke en laagbetaalde banen zijn hun werk kwijtgeraakt.

Het probleem kinderarmoede is echt wel in beeld. Verantwoordelijk staatssecretaris Tamara van Arkel sprak bezwerend: ‘Geen enkel kind mag leven in armoede’ – tot nu toe mag dat kennelijk best. Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer doet alles om het probleem onder de aandacht te brengen. Er is Alliantie Kinderarmoede opgericht, die lesprogramma’s maakt voor scholen. Maar er verandert pas echt iets als de overheid een vangnet biedt voor arme gezinnen.

In de coronatijd hebben veel leerkrachten via het beeldscherm kunnen binnenkijken bij hun leerlingen. Bij gezinnen met zes kinderen en één geleende computer, of kinderen met elke hun eigen tablet. In smaakvol ingerichte ruime villa’s en piepkleine woningen vol troep. Kinderkamers met stapelbedden of met een eigen zithoek. Misschien hebben leerkrachten nu een beter beeld van armoede bij leerlingen thuis, en slaan ze eerder alarm. Je kunt niet ieder kind persoonlijk redden uit een rotsituatie, maar als iedereen goed oplet en niet zwijgt, helpen we die kinderen. Dan worden ze tenminste door iemand gezien.

Aleid Truijens