Inloggen
Abonneren
Contact
Creatief bezig zijn
Ach, de golf van weemoed die meekomt met het broze, droge herfstblad dat uit een boek valt dat al jaren in de kast staat. Soms stuift het in poeder uiteen, als symbool van vergankelijkheid. Ooit is het ijverig gedroogd, omdat iemand – een kind, of jijzelf – het mooi vond. Misschien was het bedoeld voor het onontkoombare ‘herfststukje’ op school, een stilleven van bladeren, boomschors en paddenstoelen dat na enkele dagen flink ging stinken.
Wij koesteren hier thuis twee generaties ‘handjes’: de voor moeder- of vaderdag (en opa en oma) op de crèche gemaakte afdruk van een peuterhandje in gips of klei, gevat in een zilverkleurig doosje. Het toppunt van kitsch en goedkoop sentiment, maar ja, het zijn wel míjn lievelinghandjes. Die handjes zijn onachterhaalbaar, ze zijn groter. Ook kan ik met gemak volschieten van een slinger gemaakt van bekraste pietenhoofden of van aardbeiendozen met wc-rol en wattenpluim: de stoomboot, onmiskenbaar.
Sentiment is een slechte pedagogische raadgever. Ik ben blij met het advies in het openingsverhaal om de creativiteit van kinderen de vrije loop te laten, om voorspelbare thema’s over te slaan en kinderen vrij te laten in wat ze maken. Het verbaast me eigenlijk dat dit een nieuw inzicht is. Bestaan ze dan echt nog, de dertig identieke stoomboten?
Zelf ben ik zo slecht in knutselen dat ik mijn kinderen altijd een grote rol behang liet vol schilderen, of oude tijdschriften gaf om plaatjes en letters uit te knippen en daarvan collages te plakken. Het was uit luiheid en onvermogen, maar het werkte.
Schilderen over wat je hebt meegemaakt, of hebt verteld in de kring. Tekenen over het boek dat de juf voorleest. Zélf bedenken wat je allemaal kunt maken van de homp klei. Zelf decors maken voor een toneelstuk, en de tekst van de liedjes samen bedenken. Zelf een gedicht schrijven en illustreren. Dat is natuurlijk echt veel beter en leuker, en het kan verbluffende resultaten opleveren. Kinderen kennen de clichés nog niet, of bedenken ze zelf opnieuw – prachtig.
Lekker creatief bezig zijn met dertig kinderen geeft wel een hoop rommel en viezigheid. Ik las eens in een onderzoek dat als je jongens klei geeft, ze gaan ‘experimenteren met het materiaal’ door de hompen tegen het plafond te kwakken (plakt het?), de kieren in het raam mee te dichten (werkt dat?) elkaar ermee te bekogelen (altijd leuk) of alle kleuren te vermengen (hé, een poepkleurige bal!). Heel leergierig. Meisje zouden – ook nu nog – vanzelf een schaaltje of poppetje ervan gaan kneden – heel artistiek. Is dat ‘nature’ of ‘nurture’?
Ook als je kinderen vrij laat, moet je oppassen dat minder talentvollen tot hun recht komen. Het is mijn eigen jeugdfrustratie: mijn moeder stond altijd op zélf tekenen en teksten bedenken. Heel creatief en vooruitstrevend. Maar mijn zelfgemaakte cadeaus en bijdragen aan ‘poesie-albums’ waren volgens mijn klasgenootjes de lelijkste en stomste van allemaal. O, de schaamte.
Laveren tussen vrijheid en geborgenheid, tussen origineel zijn en erbij horen, dat is het allermoeilijkste van kind zijn.
