Echte ervaringen zijn onvervangbaar
‘Maar… dat zijn echte mensen!’ Ik zal nooit het verbijsterde gezicht vergeten van mijn kleindochter. Ik had haar meegenomen naar een dansvoorstelling. We zaten vooraan en hoorden de dansers hijgen, kreunen en hard neerkomen op de vloer. We konden hun zweet bijna ruiken. Mijn kleindochter keek er gebiologeerd naar. Ze had een film verwacht, de stoelen leken immers op bioscoopstoelen.
Natuurlijk had ze in haar jonge leven, dat zich grotendeels in coronatijd had afgespeeld, wel musicals en kindertheater gezien. Maar altijd in de vorm van filmpjes, op een scherm. En dat had ík me weer niet gerealiseerd. Ineens drong het tot me door hoe geweldig het is om iets live te ervaren. Dans, toneel, muziek. Een goochelaar. Of een voetbalwedstrijd. De echte ervaring laat zich niet zomaar vervangen door een digitale.
Voorlezen, door je moeder, vader, opa of oma, is ook nooit helemaal te vervangen. Dicht tegen een ander aangedrukt luisteren naar een verhaal, dat speciaal voor jou wordt voorgelezen, terwijl jij plaatjes kijkt. Toch wordt voorlezen steeds vaker ingeruild voor kijken naar een digitaal prentenboek.
Daar is helemaal niets op tegen. Tenminste, zolang het goed voorgelezen en mooi geïllustreerde kinderboeken zijn, rijk van taal, beeld en emotie. Digitaal voorlezen heeft dezelfde voordelen als voorlezen uit papieren boeken. Kinderen kunnen zich inleven in de personages en met hen meevoelen. Het is goed voor hun woordenschat en voor het begrip van een verhaallijn; ze leren nieuwe woorden kennen in nieuwe omgevingen en situaties.
Samen in een kring naar een verhaal luisteren is toch gezelliger…
Eerlijk is eerlijk: digitale prentenboeken zijn handig. Ze ontlasten ouders en leerkrachten, ze zijn goedkoper en nemen geen ruimte in. Je kunt ze ook alleen lezen, telkens opnieuw.
Maar samen in een kring naar de juf luisteren, die met haar vertrouwde stem een verhaal voorleest, dat is toch gezelliger. Het is ook makkelijker om het verhaal even stil te zetten en er met elkaar over te praten.
Schermpjes zijn niet weg te denken, maar school is wel de plaats om tegenwicht te bieden tegen de online wereld. School heeft gelukkig nog échte speelplaatsen, gymzalen, knutselspullen, verkleedkleren en muziekinstrumenten. En échte boeken. Gun kinderen deze échte ervaringen.
Aleid Truijens is journalist, columnist en schrijver. Ze schrijft veel over onderwijs en heeft een wekelijkse column in de Volkskrant.