Sneeuwploegouders
Laatst las ik weer een artikel over ‘helikopterouders’, de overbezorgde ouders die voortdurend boven hun kinderen cirkelen en nauwlettend in de gaten houden of er geen gevaar dreigt en of ze het wel leuk hebben. Ze worden ook ‘curlingouders’ genoemd of, de nieuwste term, ‘sneeuwploegouders’. IJverig vegen ze het pad van hun kind schoon, opdat geen enkel hobbeltje zijn of haar route naar geluk en succes belemmert.
Zijn ouders overbeschermend geworden? De tekenen zijn niet te missen: kinderen zitten zelden op de fiets zonder helm, deuren en trappen zijn beveiligd, stopcontacten afgedekt, kookplaten afgeschermd. Je kind alleen naar school laten gaan of alleen buiten laten spelen: o nee, veel te gevaarlijk!
In alle twintig jaren dat ik schrijf over kinderen is dit een actueel onderwerp, elke keer door een nieuwe generatie critici herontdekt. Zo nieuw is dit type ouder niet, ik herken me er zelf eerlijk gezegd ook in.
Als er altijd een vangnet is gespannen, leer je niet veilig vallen
Vriendelijk zijn de typeringen nooit bedoeld. Ouders doen er verkeerd aan hun kind voor moeilijkheden te behoeden. Zo kweek je watjes, jankepietjes die bij de geringste tegenslag om hun ouders jammeren.
Als er altijd een vangnet is gespannen, leert een kind niet veilig vallen. Angst van ouders is besmettelijk. Een kind leert dat de wereld een gevaarlijke plek is. Dat maakt kinderen bang en onzeker. Juist door iets te doen wat je niet durfde, ontwikkel je zelfvertrouwen. Iedere schram op een kinderknie is een kras op de ziel minder. Toch?
Eh, ja. Natuurlijk, deze kritiek is terecht. Volwassenen moeten kinderen de kans bieden fouten te maken, te vallen en weer op te staan. Daar leren ze van. Maar waar ligt de grens? Lever je kinderen uit aan gevaar, om maar niet overbezorgd te zijn?
Ik begrijp die overbezorgde ouders wel. Hun zorgen zijn rationeel. Het verkeer ís ook gevaarlijk, hersenletsel en verbranding zijn afschuwelijk. Je kunt ook vaststellen dat ouders het goed doen: het aantal stergevallen door ongelukken is sinds de jaren zeventig spectaculair gedaald.
Ook ik vind het lachwekkend, zo’n omzwachtelde kleuter op een step of een bijna-puber in mama’s bakfiets. Ouders die constant op hun telefoon spieden waar hun kind uithangt en hun zestienjarige naar hockey rijden. Gun die kinderen toch een beetje vrijheid! Maar leer ze wél waar de gevaren schuilen. Leer ze alsjeblieft veilig fietsen, zwemmen en sporten. Je hebt maar één leven.
Aleid Truijens is journalist, columnist en schrijver. Ze schrijft veel over onderwijs en heeft een wekelijkse column in de Volkskrant.