Inloggen
Abonneren
Contact
Misschien ligt het niet aan de kinderen
“Ze luisteren gewoon niet.” Ik hoor het regelmatig. Een groep peuters die na het opruimen niet in de kring wil. Kleuters die door elkaar praten. Een kind dat steeds van zijn plek komt. Een overgang die iedere dag uitloopt op chaos.
Soms zijn kinderen gewoon kinderen. En ik vraag me af of we niet te snel naar hen kijken. Want wat verwachten we eigenlijk van een kind als we zeggen: “We gaan opruimen”? Dat het begrijpt wat dat betekent en weet waar het moet beginnen? Zijn spel zelfstandig beëindigt en zich niet laat afleiden? Voor ons is het logisch. Voor een vierjarige niet altijd. Toch noemen we het gedrag al snel lastig. Of onrustig. Of ongehoorzaam.
En daar begint voor mij klassenmanagement. Niet bij het corrigeren van gedrag, maar bij de vraag of wij onze omgeving zo hebben ingericht dat kinderen het gewenste gedrag kunnen laten zien. Niet: “Kinderen moeten luisteren”, maar: “Ik zorg ervoor dat kinderen weten wat er van hen wordt verwacht en dat ze dat ook kúnnen.”
Dat vraagt soms behoorlijk wat van ons. Een overgang van spelen naar de kring, die iedere dag twintig minuten duurt, ligt niet alleen aan kinderen die niet willen opruimen. Misschien is de overgang te groot. De opdracht te vaag. De routine onvoldoende aangeleerd. Of zijn er te veel prikkels.
Klassenmanagement is niet iets wat je erbij doet
En ja, natuurlijk moeten kinderen leren luisteren, wachten, stoppen en schakelen. Daarmee oefenen ze belangrijke executieve functies. Maar die vaardigheden leren ze niet door ze steeds opnieuw te vertellen. Ze leren ze door ze te oefenen. Door routines. Door voorspelbaarheid. Door een omgeving die meewerkt. Klassenmanagement is dus niet iets is wat je erbij doet als het gedrag lastig wordt. Het ís onderdeel van je pedagogisch handelen.
Als een kind drie keer van zijn stoel komt, vragen we dan: “Waarom luistert dit kind niet?” Of vragen we: “Wat maakt het voor dit kind zo moeilijk om te blijven zitten?” Dat is geen vrijbrief voor ieder gedrag. Maar wel een uitnodiging om verder te kijken dan het gedrag dat ons irriteert. Want misschien ligt het probleem soms niet bij het kind, maar bij de manier waarop wij de situatie hebben georganiseerd.
En dat is goed nieuws. Want het gedrag van een kind veranderen kost tijd. Aan je klassenmanagement kun je morgen beginnen.
