Het is toch gezellig?
November. De zelfgemaakte lampionnen hangen klaar om snoepgoed mee te verzamelen, de Sint is bijna in het land en de kerstbomen worden afgestoft. Liedjes klinken uit speakers, schoenen worden gezet en in de groepen wordt toegewerkt naar misschien wel de gezelligste periode van het jaar. Tenminste, dat vinden wij. Voor een jong kind betekent deze periode ook: andere routines, meer activiteiten, geluid, mensen en verwachtingen. En vooral veel gebeurtenissen die elkaar in hoog tempo opvolgen.
Ondertussen verwachten we nogal wat. Er moet geknutseld worden. Meezingen met liedjes. Stilzitten tijdens het voorlezen. Glimlachen voor de foto met Sint en Piet. En als het even kan vooral zichtbaar genieten. Die activiteiten moeten natuurlijk doorgaan. Het programma staat immers. De lampion moet af. Er moet nog een Piet geknutseld worden. De kinderen moeten erbij blijven, het jaar is nog niet om.
We hebben iets bedacht en willen dat kinderen daar enthousiast aan deelnemen
Maar waarom eigenlijk? Misschien omdat wij moeite hebben met een kind dat niet mee wil doen. Of omdat we vinden dat ieder kind dezelfde ervaring moet hebben. We hebben iets bedacht en willen dat kinderen daar enthousiast aan deelnemen. Tot het niet meer lukt. Dan wordt het kind druk, boos of verdrietig. Trekt het zich terug. “Kom op, doe gezellig,” zeggen we dan.
Maar wat als het kind allang gezellig probeert te doen? Misschien onder schatten we hoeveel er in deze periode op een kind afkomt. Wij verhogen de prikkels én we verhogen de verwachtingen. En vervolgens zijn we verbaasd als een vierjarige niet reageert zoals wij hadden bedacht.
Dat is misschien wel de merkwaardigste paradox van de feestperiode: we organiseren een feest voor kinderen, maar verwachten vervolgens dat zij zich aanpassen aan ons beeld van hoe dat eruit hoort te zien. We willen kinderen erbij houden. Maar erbij zijn is niet hetzelfde als meedoen.
Een kind dat tijdens een voorstelling onder een tafel kruipt, hoeft daar misschien niet onderuit. Misschien heeft het daar precies gevonden wat het nodig heeft: rust. Een kind dat niet mee wil zingen, luistert misschien wel. Een kind dat bij het zoveelste bijzondere moment zegt: “Ik wil naar huis”, hoeft er niet van overtuigd te worden dat het toch leuk is.
Misschien is het probleem niet het kind dat moeite heeft met de feestdrukte. Misschien hebben wij moeite met een kind dat daar eerlijk op reageert. Een feest is pas echt een feest als een kind ook even niets hoeft.