Dagboek van een kleuterjuf #9
Mijn tijd op de Oostenrijkse Kindergarten zit er bijna op. Negen keer heb ik geschreven over wat me hier is opgevallen: de rust, de ruimte voor spel, de zachtheid van de juffen en de vrijheid die kinderen hier krijgen. Nu vraag ik me af: wat heeft me het meest geïnspireerd? En wat neem ik hiervan mee terug naar Nederland?
Allereerst waardeer ik de rijke leeromgeving die de kleuters hier hebben. Ik heb gezien hoe spellen worden ingezet vanuit de interesse van de kinderen. Ik vind het mooi om te zien dat er niet altijd een doel aan vast zit, maar dat juist het ‘leren spelen’ het doel mag zijn. Ik zag hoeveel de kinderen hiervan leerden en hoeveel de kinderen al konden, zonder dat er een strak doel of toetsing aan vastzaten. Zo mogen kinderen kind zijn en groeien in hun eigen tempo.
Daarnaast kijk ik met liefde terug op hoe kleuters hier buitenspelen en hoe de natuur wordt ingezet als rijke leeromgeving. Ook in Nederland komt steeds meer aandacht voor ‘buiten leren’. In Oostenrijk wordt dit al als vast onderdeel van het onderwijs aangeboden. Ik heb daarbij geleerd dat we niet nóg een speeltoestel hoeven te plaatsen en niet nóg meer materiaal nodig hebben. Juist op een groen schoolplein of in een parkje of bos in de buurt, komen de kleuters tot bloei en kunnen ze hun fantasie in hun spel verwerken. In het begin zullen sommige kinderen zich hierbij vervelen, maar ze leren het uiteindelijk echt. Het vertrouwen dat verveling oké is en zelfs nodig is om creativiteit te prikkelen, wil ik graag vasthouden.
En dat is misschien wat me het meest bijblijft uit mijn tijd in Oostenrijk: het vertrouwen in kinderen. Het vertrouwen dat leren niet altijd hoeft te worden gestuurd, dat spel ook leren is en dat verveling soms nodig is om tot iets moois te komen. Hier draaien de doelen niet om rekenen en taal, maar om levenslessen dicht bij het kind. Tegelijk is dat niet iets wat je morgen kopieert naar een Nederlandse klas met dertig kleuters. Maar het is wel iets om in mijn achterhoofd te houden, elke dag opnieuw.