Dagboek van een kleuterjuf in Oostenrijk #4
Een rijke leeromgeving
Na een tijd werken in Oostenrijk viel me iets bijzonders op: wat hebben ze hier een rijke leeromgeving! Daarmee bedoel ik niet alleen mooie materialen, maar ook de manier waarop deze rijke leeromgeving aangeboden wordt: met veel ruimte en vrijheid voor fantasie en spel.
Zo zijn er grote speelhoeken. In Nederland zie je vaak een kleine bouw- en huishoek, maar hier pakken ze flink uit. Bijvoorbeeld met een grote huishoek, van waaruit je op bezoek kunt gaan bij de themahoek, die nu als ziekenhuis fungeert. Het rijke spel dat hieruit voortkomt, is bijzonder om te mogen zien. Kinderen trekken doktersjassen aan, bedenken wie de patiënt mag zijn en waarom de patiënt in het ziekenhuis is. De combinatie van de huishoek én een grote themahoek stimuleert de fantasie van de kinderen flink.
Ook het spelaanbod in de Oostenrijkse Kindergarten is erg waardevol. Hoewel ze hier geen strakke, vaste doelen en leerlijnen hebben voor kleuters, zoals wij die kennen, zijn er wel veel spellen die precies aansluiten bij allerlei doelen. Zo liggen er prachtige houten spellen met kleuren, tellen, het trainen van het geheugen en nog veel meer. Het mooie is dat het spelen met deze spellen geheel vrijblijvend is. Kinderen kiezen zelf waarmee ze spelen en leren dus vanuit interesse en nieuwsgierigheid.
Naast een rijke leeromgeving binnen de school wordt ook de buitenruimte als een waardevolle omgeving gezien door de Oostenrijkers. Die proberen ze niet rijk te maken door allerlei materialen neer te zetten, want ze gaan ervan uit dat de natuur een rijke leeromgeving op zich is. Gras, takken en stenen worden gebruikt om mee te spelen. De kinderen maken van een aantal stenen een parcours of gaan op zoek naar wormen. Ze leren veel van wat in eerste instantie alleen een simpel grasveldje lijkt.
Wat ik hiervan heb geleerd? Dat een rijke leeromgeving niet alleen draait om meer materialen of nog mooiere spullen, maar vooral om ruimte… letterlijk en figuurlijk. Ruimte voor spel, voor fantasie en voor eigen initiatief. Iets waar we in Nederland best wat meer aandacht aan mogen geven.