Dagboek van een kleuterjuf in Oostenrijk #5
Schoolrijp
Ik ben nieuwsgierig: wat verstaan de juffen op de Kindergarten hier onder schoolrijpheid? Wanneer stroomt een kind door naar de eerste klas van de Volksschule? De juffen kunnen het mij goed uitleggen: in Oostenrijk geldt echt de harde leeftijdsgrens. Kinderen die op 1 september zes jaar zijn, gaan naar de eerste klas. Kinderen die daarna pas jarig zijn, blijven nog een jaar in de Kindergarten.
Toch kan het zo zijn dat een kind nét na die grens zes jaar wordt en de ouders graag willen dat hun kind naar de eerste klas gaat. In dat geval kan het kind een schoolrijpheidstest doen. Lukt dit? Dan mag het alsnog naar de eerste klas.
Wat me opvalt, is hoe de juffen hier denken over schoolrijpheid. Als ik ze vraag wat kinderen moeten kunnen om klaar te zijn voor de eerste klas, noemen ze dingen als: hakken en plakken, rijmen, de eigen naam kunnen schrijven en tellen. Interessant genoeg zijn dit dingen die de kinderen niet oefenen op de Kindergarten, op het tellen na. Dit voelt gek, want hoe moet een kind dit kunnen als je hiermee niet oefent? Aan andere kant maken die vaardigheden in de praktijk niet veel uit, want in feite bepaalt alleen leeftijd of je doorstroomt.
Harde leeftijdsgrens, maar wel begeleiding
Daardoor komt het hier ook weleens voor dat een kind dat eenmaal in de eerste klas zit, daar toch niet rijp voor blijkt te zijn. In zo’n geval wordt het kind een ‘Vorschüler’. Dit betekent dat al redelijk snel wordt vastgelegd dat het de eerste klas nog een keer zal doorlopen. Het kind krijgt wél de rest van het jaar extra begeleiding en wordt niet getoetst. Dat voorkomt onnodige onzekerheid, want het staat al vast dat het kind het jaar zal overdoen. Dit schept ruimte voor het kind om mee te draaien, te wennen en te groeien, zonder afgerekend te worden op wat nog niet lukt.
Zo wordt wat betreft schoolrijpheid dus enerzijds vastgehouden aan leeftijd, maar anderzijds wordt wel de juiste begeleiding geboden als een kind net iets meer nodig heeft. Dit geeft kinderen alsnog de kans om in hun eigen tempo schoolrijp te worden en zorgt ervoor dat niemand verloren raakt!