Creatief met… woorden (+consolideren)
De rubriek Creatief met… nodigt je uit om kinderen op een speelse en ontdekkende manier te laten leren met alledaagse materialen en de ontwikkelingsmaterialen uit de klas. De materialen zijn op verschillende manieren in te zetten, doelgericht en effectief, binnen diverse ontwikkelingsdomeinen.
Welk materiaal?
Koffer met daarin de woorden van de week
Doel?
Leerlingen vergroten hun woordenschat door het werken met een effectieve taalroutine.
Waarom?
Woordenschat is de verbindende schakel tussen alle (taal)domeinen en essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Een gemiddelde kleuter start in groep 1 met ongeveer 3.000 woorden en voegt daar jaarlijks zo’n 1.500 tot 2.000 nieuwe woorden aan toe. Dat lukt het best als je dagelijks werkt met betekenisvolle woordclusters die aansluiten bij een focusdoel, thema of prentenboek.
Wat?
Een woord leer je niet in één keer. Daarom werkt het intentionele woordenschatonderwijs met de viertakt van Verhallen: vier didactische stappen die je houvast bieden bij het aanbieden van nieuwe woorden:
- Voorbewerken: activeer voorkennis en wek belangstelling.
- Semantiseren: geef betekenis aan nieuwe woorden en bied ze aan in samenhangende clusters.
- Consolideren: herhaal en oefen, zodat woorden worden opgeslagen in het langetermijngeheugen.
- Controleren: check of leerlingen de woorden begrijpen en kunnen gebruiken.
Hoe?
Werk met de taalroutine ‘Woorden van de week’. Door een koffer te gebruiken waarin de woorden worden verzameld, herkennen kinderen direct dat ze weer nieuwe woorden gaan leren. Deze routine biedt houvast, maakt leren voorspelbaar en verhoogt de betrokkenheid. In de koffer stop je voorwerpen en woordkaarten die de nieuwe woorden verbeelden. Je gebruikt ze bij het semantiseren en consolideren. Het gaat om themawoorden, samengesteld uit de BAK-lijst (basiswoordenlijst), prentenboeken en focusdoelen. Kies dagelijks een vast moment om met de koffer een consolideerspel in de kring te spelen, bijvoorbeeld: “Wat is weg?”, “Wat ben ik?” of het versje “Er liggen tien dingen op de tafel” uit HJK 6.
Tips
- Gebruik de voorwerpen uit de koffer ook spelenderwijs in de huishoek, bij de klei, zandtafel enz., zodat kinderen tijdens het spelen de woorden actief gaan gebruiken.
- Download de consolideerspellen en probeer ze uit met jouw groep. Zorg ervoor dat kinderen de woorden actief toepassen.