Profile

HJK draait om de wereld van het jonge kind

Logo categorie
Motoriek
14/10/2019
Leestijd 1-2 minuten
Geschreven door Michel Hogenes

Aan de slag: Klap eens in je handjes!

Een bekend Zimbabwaans spreekwoord luidt: ‘If you can walk you can dance. If you can talk you can sing.’ Naast zingen en dansen kunnen kinderen muziek maken met het instrument dat ze altijd bij zich hebben: hun eigen lichaam.

Save the children

Kinderen kunnen klappen, stampen, maar ook tikken, wrijven en nog veel meer. Ouders zingen met hun zeer jonge kinderen liedjes als ‘Klap eens in je handjes’. Al zingend, spelend, dansend en klappend worden kinderen zich bewust van verschillende lichaamsdelen en verkennen de wereld om zich heen.

Ritmebouwstenen
Bijna alle thema’s lenen zich voor het ontwerpen van ritmebouwstenen waarmee allerlei klapspelletjes gedaan kunnen worden. Zo ook het thema ‘Sinterklaas’. Bied de bouwstenen stapsgewijs aan de leerlingen aan. Spreek de bouwstenen ritmisch voor en laat de kinderen deze naspreken: stoomboot – stoomboot – roetveegpiet – roetveegpiet – pepernoten – pepernoten – staf – staf. Het is daarbij belangrijk dat het voor- en naspreken in een doorgaande cadans plaatsvindt waardoor er een doorgaande serie bouwstenen ontstaat. De tweede stap is een herhaling van de voorgaande, maar nu worden de bouwstenen niet allen gesproken, maar ook geklapt. Tijdens de derde stap blijft alleen het voor- en naklappen over.

Voorbeelden van bouwstenen in een andere thema’s zijn:
kerstbalengelenkerstversieringpiek
mangoananassinaasappelpeer

Save the children

Voorbeeld van ritmebouwstenen: stoom-boot - roet-veeg-piet - pe-per-no-ten - staf

Serie bouwstenen klappen
Het werken met ritmebouwstenen moet geen schoolse oefening worden. Het is belangrijk het klappen in een muzikale context te plaatsen. Zo kunnen de bouwstenen als basis gebruikt worden om op te improviseren. Laat de kinderen de serie bouwstenen twee keer achter elkaar klappen (stoomboot – roetveegpiet – pepernoten – staf (twee keer)) en klap de bouwstenen vervolgens zelf in een andere volgorde waardoor er een improvisatie ontstaat. Aansluitend klappen de kinderen opnieuw twee keer de serie ritmebouwstenen. Een compositie waarbij de ritmebouwstenen steeds worden afgewisseld door een variatie/improvisatie wordt een rondo genoemd. Al klappend kan er een interessant muziekstuk ontstaan.

Clapping Music
In 1972 schreef de Amerikaanse componist Steve Reich de compositie Clapping Music, een compositie voor 2 performers. In deze op flamenco geïnspireerde muziek vinden kleinen verschuivingen in ritmische patronen (bouwstenen) plaats waardoor een intrigerend muziekstuk ontstaat. Op YouTube zijn verschillende uitvoeringen te vinden. Eén daarvan is: https://youtu.be/QNZQzpWCTlA.

Michel Hogenes