Profile

HJK draait om de wereld van het jonge kind

Columns
21/01/2021
Leestijd 2-3 minuten
Geschreven door Aleid Truijens

Nog niet voor het echie

Gisteren was ik getuige van een koninklijk huwelijk. G. (bijna 4) was de koningin en M. (2,5) de koning. Ze droegen allebei, heel genderneutraal, een roze prinsessenjurk. Het trouwen bestond eruit dat ze elkaar bij twee handen pakten, ernstig aankeken en een rondedansje maakten. Uit welke Disney-film hebben ze dit opgepikt?, dacht ik. De koningin ging daarna knutselen, de koning speelde met zijn brandweerauto. Nu was hij, in die jurk met pofmouwen, de brandweerman.

Save the children

Spelen ís het leven voor peuters en kleuters. Het is hun natuurlijke staat. De rest, eten, slapen en ruziemaken doen ze er maar zo’n beetje bij. Zodra dat klaar is, gaan ze meteen weer spelen. Soms doen ze het echte leven na: ‘Wil jij iets in mijn winkeltje kopen?’ Of verwerken ze een ervaring: ‘Jij moet een prik, niet huilen!’ Vaak kruipen ze in een rol die ze nooit zullen hebben: ‘Ik ben een gemene wolf en ga jou opeten!’
Grappig om te lezen, in het openingsartikel, dat er zoveel opvattingen zijn over wat spelen is. Voor mij is de kern dat spelen niet het echte leven is. Het telt gelukkig nog niet. Je wordt niet afgerekend op een instortend lego-bouwwerk of een scheef gelegde puzzel. Je poppenkind stikt niet in de ontbijtkoek die je naar binnen hebt gepropt. Na een vreselijke botsing rijdt iedereen weer door. De stempels die je zet op kantoor hebben geen gevolgen, maar gewichtig voelt het wel.
Er komt een dag dat ‘Ik speelde maar’ niet langer als excuus geldt. Je moet eraan geloven. Alles is voortaan voor het echie – helaas. Een slecht gebouwd huis stort in, patiënten overlijden, verkeerde stempels leiden tot rampen. Het is een wrede overgang.
In het echte leven gaat het leren door. Je eerste ongelukkige liefde, je eerste mislukte avondmaaltijd, je eerste afwijzing bij een sollicitatie – je vergeet ze nooit. Tegenslag is leerzaam; je leert er alle uithoeken van het leven door kennen.
Tussen de argeloze kleuterjaren en de harde volwassenheid zit je op school, op de basisschool en de middelbare. Dan worden de hoofden volgepropt met kennis. Heel nuttig. Je bent nog niet verantwoordelijk voor je eigen leven, maar je wordt wel afgerekend op fouten en gebrek aan inzet. Je mag niet langer zelf bedenken waar je zin in hebt. Ook dat is nuttig.
Maar soms denk ik: laat die kinderen, tussen hun zesde en achttiende, toch wat meer spelen! Toneelstukjes en verhalen bedenken, waarbij ze een ander mogen zijn en hun fantasie gebruiken, knutselen, timmeren en zagen. Spelletjes met elkaar. Maar ook: tijd om zomaar wat te rommelen, met materialen, cijfers, muziek, filmpjes en ideeën. Spelenderwijs oplossingen bedenken. Ik ben bang dat die vrije ruimte steeds meer ontbreekt in kinderlevens. Jammer. Zonder creativiteit heb je weinig aan kennis.
Hoe meer je hebt gespeeld, des te beter ben je bewapend voor de barre werkelijkheid. Speel zo lang mogelijk. Meedoen voor het echie duurt nog lang genoeg.

Aleid Truijens