In het maartnummer:
'Kijk, de wind gaat in het huis!'
Taal bij tekenen
Hanneke Saaltink
Bijna alle jonge kinderen tekenen. De eerste krabbels ontstaan soms al tegelijkertijd met de eerste woordjes. Op vierjarige leeftijd stappen die kinderen met al hun opgedane ervaring de basisschool binnen. Ook hier wordt getekend. En als kinderen de kans krijgen zullen ze daar graag en veel bij praten. Maar wat leren ze eigenlijk van dit gezellig samen tekenen? En waar praten ze over? Tijdens dialoog delen de kinderen kennis met elkaar, soms maken ze samen afspraken of geven commentaar op elkaars tekening. De functie van private speech ligt veel meer op het vlak van zelfregulatie en het internaliseren van kennis. Een tekening kan net als verbale taal ergens naar verwijzen. Regelmatig benoemen kinderen wat het getekende representeert: een ton, een schip of de trap in huis. ‘Kijk, kijk, het wind gaat in het huis.'
Tweelingen naar school
Samen of apart?
Suzanne Lagerweij
Op veel basisscholen worden tweelingen in aparte klassen geplaatst. Veel scholen hebben geschreven of ongeschreven regels die hierop aansturen. Men denkt ten onrechte dat tweelingkinderen zich dan beter ontwikkelen. Recent onderzoek heeft aangetoond dat gescheiden tweelingen het niet beter doen op school. Scholen zouden een flexibel beleid moeten hanteren en per tweeling moeten bekijken wat goed is. Maar hoe doe je dat? Realiseer je dat elke tweeling anders is. Dit betekent dat wat voor de ene tweeling een reden is om ze samen te plaatsen, voor de andere tweeling misschien juist een reden is om ze te scheiden. En zo zijn er veel meer redenen te bedenken die doorslaggevend kunnen zijn. Flexibiliteit is hierbij een sleutelwoord. Let bijvoorbeeld op of de tweelingkinderen elkaar in de gaten houden (dit heeft te maken met loyaliteitsgevoelens) en of ze steun zoeken bij elkaar als ze onzeker zijn.
Getal- en telontwikkeling
Meten en weten
Dirk van der Straaten
Vanuit zijn rol als vader en (reken-)onderwijskundig ontwerper brengt de auteur de getal- en telontwikkeling van zijn kinderen Ayla en Quinten in beeld. De procesbeschrijving biedt leerkrachten inzichten en houvast voor hun praktijk. Zo wordt getoond hoe kinderen in hun leerproces verschillende rollen aannemen. Ze beginnen vaak met verzamelen (rol van verzamelaar). Op het moment dat een verzameling is aangelegd, wordt deze onderwerp van onderzoek (rol van onderzoeker). Ondertussen worden min of meer bewust al vaardigheden getraind. Op het moment dat de leerling inzichten en vaardigheden expliciet oefent, is hij atleet. Heeft hij dit onder de knie, dan kan hij in de rol van ondernemer kennis en inzichten op een nieuwe manier combineren. Is een kind in staat om het geleerde te overzien, dan kan deze kennis met anderen worden gedeeld (rol van professor).Wiskunde A met jonge kinderen
Reproducerend rollenspel
'Ik deed mezelf vet goed na!'
Henrike van den Hurck
Elke leerkracht kent het wel: twee kinderen hebben ruzie, de een heeft de ander geschopt (‘Maar hij begon!' ‘Nietes!' ‘Welles!') en van boosheid en verdriet kunnen ze geen van beiden precies uitleggen wat er nu werkelijk aan de hand is. Vooral jonge kinderen zijn niet altijd in staat om te vertellen waar een ruzie over ging. Hoe kun je daar dan toch achter komen? Dit kan door er een toneelstukje van te maken; door de kinderen zo goed mogelijk voor te laten doen waar ze mee bezig waren toen ze ruzie kregen en wat er toen gebeurde. Het reproducerend rollenspel kun je verder uitbouwen tot een dramales. In dit artikel wordt getoond hoe je op basis van het contrastmodel het ongewenste en het gewenste gedrag kunt laten naspelen. Zo maak je een negatieve ervaring positief!
Van krastekening naar beeldtaal
Kindertekeningen in praktijk
Sabine Plamper
Sommige kinderen krassen eerst vellen vol om dan op een nieuw vel een tekening vanuit een concreet idee te maken. Andere raken geïnspireerd door wat ze in hun krastekening zien en werken daar direct op door. Waarom maken kinderen krastekeningen? En waarom zouden deze meer op waarde geschat moeten worden? Een kind dat vaak vrij tekent, merkt op een gegeven moment dat het zich met basisvormen kan uitdrukken en in principe alles uit kan beelden wat hem of haar bezighoudt. In ieder kind schuilt creativiteit en het vermogen om vanuit zijn krassen een eigen beeldtaal te ontwikkelen. Hierbij is het kind afhankelijk van zijn omgeving en het oordeel en respect over zijn uitingen. Dit artikel laat zien hoe je een inspirerende omgeving kunt creëren waar kinderen zich kunnen terugtrekken zonder verwachting en waar ze geconcentreerd kunnen werken.
Wilt u verder lezen? Bestel dan hier een los nummer van HJK. | 
