Stilstaan bij de tijd

pp.04-06_De Wilde & Grimmonprez_HJK april 2018_WassenSpelen met de tijd, met verleden en heden, kan haast in elk thema. Zoek met kinderen de verschillen tussen vroeger en nu en verdiep zo hun begrip. Speel met geschiedenis in thema’s van fietsen tot feesten. De klassieke geschiedenisthema’s kun je gerust links laten liggen als de actualiteit dat toelaat.

Als leerkracht in groep 1 of 2 trek je bewust en onbewust de aandacht van je kleuters op veranderingen om hen heen. De seizoenen vormen wellicht de klassieker onder de klassiekers. In de herfst kunnen ze de verkleurende en vallende bladeren niet negeren. Maar hun fascinatie voor verandering gaat verder. Jonge kinderen kunnen zich al verwonderen over het verdwijnen van een speeltje of het verschijnen van een regenboog. De waaromvraag loert om de hoek. Wie wil dat niet weten? Een bron van verandering die te vaak onbenut gelaten wordt, is de tijd. De vragen hoe de school er vroeger uitzag of wat de voornamen van de kinderen in de klas vijftig jaar geleden waren, hebben iets magisch. Kinderen willen het net zo graag weten als het einde van een verhaal. Die intrinsieke motivatie effent het pad tot inzichten in de wereld van vandaag, zonder dat je daar diep naar moet graven. Misschien hangt een oude schoolfoto gewoon in de gang waar iedereen dagelijks langs loopt en merkt iemand op dat er vandaag wel Turkse namen op je lijst staan en vroeger niet. Het kan net zo goed opvallen dat de sterren naar wie kinderen toen en nu genoemd worden niet dezelfde zijn.

Geschiedenisles?
Er zijn specifieke kerndoelen voor tijd binnen het leergebied oriëntatie op jezelf en de wereld in het primair onderwijs, maar wie de gesuggereerde leerlijnen bij kerndoel 51 napluist, vindt niets over geschiedenis voor kleuters in termen van de grote periodes als de Romeinen en bekende figuren als Willem van Oranje. Wat je wel vindt, zijn verwijzingen naar een eenvoudig tijdsbesef met begrippen als vandaag en morgen en naar het gebruik van de klok en kalenders. De relevantste uitbreiding is die naar het vergelijken van voorwerpen van vroeger en nu (auto’s, gebouwen), het kijken naar foto’s van vroeger (de school, de stad) en het luisteren naar verhalen erover (zie http://tule.slo.nl). Dat is net waar we hier en warm pleidooi voor willen houden en wat je bezwaarlijk een geschiedenisles kan noemen.

Wil je verder lezen maar heb je nog geen abonnement? Klik dan hier.
Heb je een abonnement en wil je digitaal verder lezen? Klik dan hier.