Klaar om te schrijven?

Basisschool Rapenland EindhoveMoeilijkheden met het schrijven hebben vaak negatieve gevolgen voor de schoolprestaties en het zelfvertrouwen van een kind (Ratzon, Efraim, & Bart, 2007). Daarom is het belangrijk om vroegtijdig te evalueren of een kind klaar is voor het schrijfonderwijs in groep 3. Dat was de reden om een meetinstrument te ontwikkelen om te beoordelen of kinderen klaar zijn om te leren schrijven: de Writing Readiness Inventory Tool In Context (WRITIC) (Van Hartingsveldt & De Vries, 2016).

De WRITIC draagt bij aan het opsporen van kinderen met risico op het ontwikkelen van schrijfmoeilijkheden. Als een kind op basis van de WRITIC nog niet klaar is voor het schrijfonderwijs, geeft de WRITIC handvatten om het kind te stimuleren bij de papier- en pentaken.

Schrijven
Schrijven is een vaardigheid die kinderen in groep 3 leren en die zij gedurende hun hele schoolloopbaan toepassen. Met schrijven wordt taal aan het papier toevertrouwd, het schrijven laat een spoor na en wordt ‘taal met de hand’ (language by hand) genoemd (Berninger et al., 2006). Schrijven met de hand blijft belangrijk in het onderwijs, ook in deze digitale tijd met een toenemend gebruik van computers, tablets en smartphones. De vraag die vaak wordt gesteld is of het nog nodig is dat kinderen leren schrijven. Deze vraag is met een volmondig ‘ja’ te beantwoorden. Schrijven is een belangrijke activiteit voor kinderen in de eerste schooljaren en is van essentieel belang voor het meedoen op school (Bommel-Rutgers, Van Hartingsveldt, & Overvelde, 2015). Het schrijven met de hand is een onderdeel van het curriculum van de basisschool en is voorlopig nog een belangrijke manier waarop de leerlingen hun kennis laten zien.

Belangrijke rol
Het schrijven met de hand speelt een belangrijke rol bij het leren lezen en spellen (Longcamp et al., 2008). Uit onderzoek blijkt dat er duidelijke verbanden bestaan tussen de hersenprocessen voor lezen en schrijven. Bij het gelijktijdig leren lezen en schrijven wordt het motorische programma van de letter aan het beeld van de leesletter gekoppeld. Het leren schrijven met de hand vraagt van kinderen om van elke letter de karakteristieke vorm te leren maken door het juiste bewegingspatroon van de letter te doorlopen. Leren schrijven bevordert zo het leren lezen bij jonge kinderen (James, Engelhardt, 2012).

Schrijfmoeilijkheden
Fijnmotorische en cognitieve vaardigheden spelen beide een rol in het complexe proces van het leren schrijven. In groep 3 leren kinderen de schrijfwijze van de letters en hebben zij hun aandacht nog volop nodig bij de motorische kant van het schrijven. Het automatiseren van schrijfbewegingen vraagt veel tijd aan schrijftraining. Pas wanneer de motorische handeling van het schrijven automatisch verloopt, kunnen kinderen hun aandacht volledig richten op de inhoud van datgene wat ze willen opschrijven (Peverly, 2006). Steeds meer kinderen hebben moeite met schrijven. Schrijfmoeilijkheden komen voor bij 5 tot 30 procent (Overvelde et al., 2011) van de kinderen en bestaan uit een onleesbaar handschrift, te langzaam schrijven of pijn in de hand tijdens het schrijven.

Wil je verder lezen maar heb je nog geen abonnement? Klik dan hier.
Heb je een abonnement en wil je digitaal verder lezen? Klik dan hier.