De hoek in: spelen met zml-kinderen

pp.16-19_Borren_HJK juni 2017_ZandbakSpelen is een ontwikkelingsinstrument bij uitstek voor kinderen die op extra ontwikkelingsondersteuning zijn aangewezen (Janssen-Vos, 2009). Kinderen hebben dan als eerste een omgeving nodig waar de mogelijkheid is om te kiezen en te spelen. Hoe creëer je als leerkracht een leeromgeving in de klas waar ruimte is voor spel voor zeer moeilijk lerende kinderen? Een ruimte waar je als zeer moeilijk lerend kind kan participeren en de mogelijkheid hebt om te groeien in je spel, om zo optimaal te ontwikkelen?

De zeer moeilijk lerende kinderen (zml-kinderen) waarover het hier gaat, zijn kinderen met een verstandelijke beperking en een ontwikkelingsleeftijd tussen 18 en 30 maanden. Kenmerkend voor deze ontwikkelingsleeftijd is dat kinderen zich ontwikkelen door veel concrete ervaringen op te doen en door een hoge betrokkenheid (Brouwers, 2010). Spelen draagt bij aan de ontwikkeling van deze zml-kinderen. De spelontwikkeling bij zml-kinderen verloopt volgens Blokhuis en Van der Poel (2008) op dezelfde wijze als een kind zonder beperking. Zml-kinderen hebben vaak moeite met planmatig handelen, initiatieven nemen, motivatie, generaliseren, informatieverwerking, concentratie en samenwerken. Daarbij hebben ze vaak weinig zelfvertrouwen (Ameling, Cordang, & Damen, 2005). Stevens (1997) vraagt zich af of deze tekortkomingen meer iets zeggen over ons onderwijsaanbod, de organisatie en de manier waarop wij met deze kinderen omgaan dan over de kinderen zelf. In de index voor inclusie wordt gesproken over ‘barrières bij leren en participeren’ om de moeilijkheden die leerlingen ondervinden te benoemen (Booth & Ainscow, 2007). Het is de taak van leerkrachten om die barrières zoveel mogelijk weg te halen. Hoe kunnen barrières verkleind worden bij het inrichten van de speelleeromgeving en komen we tegemoet aan de onderwijsbehoeften van zml-kinderen?

Denken in mogelijkheden
Vanuit het denken in mogelijkheden is het belangrijk om zml-kinderen een rijke speelleeromgeving aan te bieden waar volop kansen zijn het spel te ontwikkelen. Bij denken in mogelijkheden wordt uitgegaan van het sociale model (Schuurman & Van der Zwan, 2009) waarin zml-kinderen burgers zijn van deze maatschappij die volop kansen horen te krijgen om daar in te participeren. Spel is een belangrijk instrument om dat te bevorderen, omdat het kinderen kansen geeft om zich optimaal te ontwikkelen.

Wil je verder lezen maar heb je nog geen abonnement? Klik dan hier.
Heb je een abonnement en wil je digitaal verder lezen? Klik dan hier.