Bewegingslessen met uitdaging

pp.28-31_Van Rooijen en Stolwijk_HJK februari 2018_KlimmenBij het buitenspelen gaat bij jonge kinderen het zoeken naar uitdaging en risico als vanzelf. Zo kunnen zij hun grenzen verkennen en komen zij motorisch steeds een stapje verder. Door de nadruk op veiligheidsregels en overbescherming door volwassenen krijgen kinderen geen gelegenheid meer voor risicovol spel. Dit spel is essentieel voor hun ontwikkeling, het versterkt hun zelfvertrouwen en leert hen omgaan met lastige situaties. Wanneer kinderen geen mogelijkheden hebben om in vrije situaties in aanraking te komen met risico’s, moet er gezocht worden naar bewust gemanipuleerde situaties. Leer kinderen omgaan met risico’s in een georganiseerde ‘leersetting’: de lessen bewegingsonderwijs.

Via gecreëerde risicovolle beweegsituaties voor leerlingen in de speelzaal kan een kind leren omgaan met fysieke risico’s. Bij risicovol bewegen lopen plezier en angst door elkaar heen doordat de activiteit onzekerheid bevat en daardoor bestaat er een kans dat het misgaat. Bij het begeleiden van dit proces door jou als leerkracht is een van de voorwaarden dat je je als pedagogisch professional bewust bent van je eigen risico-angst en die van de kinderen. Tevens heb je kennis nodig van de meerwaarde van risicovol spel voor de ontwikkeling van kinderen en hoe je uitdagende situaties aanbiedt en begeleidt die passen bij het kind.

In de speelzaal
In de speelzaal staan verschillende risicovolle bewegingssituaties klaar. Kinderen worden uitgenodigd om de verschillende situaties te gaan verkennen. In plaats van er direct op af te gaan en uit te vinden wat er allemaal mogelijk is, reageert een aantal kinderen gereserveerd met: ‘Dat wil ik niet doen …’ en ‘Vind ik niet leuk …’ Er staat ook een aantal kinderen met de armen over elkaar de situatie te aanschouwen. In een verhelderend gesprek met de leerkracht komt naar voren dat veel kinderen niet weten hoe de verschillende situaties aan te gaan. Ze weten niet hoe ze met deze uitdagingen om moeten gaan en trekken zich terug.

Uit bovenstaande casus komt naar voren dat sommige kinderen tegenwoordig niet voldoende gewend zijn om uitdagende, risicovolle speelsituaties op te zoeken. Uit een kleinschalig onderzoek onder elf vakleerkrachten bewegingsonderwijs komt naar voren dat zij dit herkennen (Stolwijk, 2017). Zij vinden het lastig om kinderen hierin te begeleiden. Er lijkt sprake van ‘risico-angst’, zowel bij kinderen als bij pedagogisch professionals. Interessant is welke oorzaken deze risico-angst bij professionals veroorzaakt en welke dilemma’s dit oplevert. Hoe kunnen leerkrachten hun eigen angsten opzijzetten en kinderen uitdaging bieden in de gymlessen die zij nodig hebben? Wederzijds vertrouwen binnen de pedagogische relatie is van belang bij het aanbieden van risicovolle situaties binnen het bewegingsonderwijs.

Wil je verder lezen maar heb je nog geen abonnement? Klik dan hier.
Heb je een abonnement en wil je digitaal verder lezen? Klik dan hier.